Araba adlı romanını da okuduktan sonra TRAVEN’in iktisat eğitimi aldığını düşünmeye başladım. 1931’de yazdığı bu kitapta TRAVEN nasıl oluyor da bu kadar güçlü ekonomik çıkarımlarda bulunuyor, şaşırdım.
Araba’yı roman olarak incelersem, özellikle sona doğru, giderek başarısız ve sıkıcı bir hal alıyor diyebilirim. Onun dışında daha ziyade bir toplumu tanıtmak, ayrıntısıyla anlatmak amacıyla kaleme alınmış gibi. Kimsenin aklında bile kalmayacak sosyal, sınıfsal, ticari, iktisadi ayrıntılar var. Bence hâlâ kim olduğu açıkça ortaya konamamış TRAVEN bir Alman veya İngiliz ajanı ve bu yazdıkları aslında bölgeye dair sunduğu raporlar.
TRAVEN bozuk düzeni, yanlışları, eksikleri öyle bir anlatıyor ki aslında bir yandan nasıl olması gerektiğini de söylüyor gibi. Tersten Ütopya da denilebilir.
